Subsidie voor energetische renovatie

In dit interview beantwoordt Stephan Günther van Energieheld uitgebreid vragen over de huidige situatie van het subsidieprogramma in Nederland en België. Hij geeft niet alleen een overzicht van mogelijke subsidiemiddelen, maar deelt ook tips over wat u moet letten bij een subsidieaanvraag.

Over de expert:
Stephan Günther is sinds de oprichting in 2012 verantwoordelijk voor online marketing bij Energieheld. Het bedrijf Energieheld GmbH uit Hannover informeert op hun webportaal over onderwerpen van energetische gebouwsanering (verwarming, ramen, isolatie, daken, zonne-energie). Hun doel is burgers onafhankelijk van merken en fabrikanten zinvol te informeren, hen individueel te adviseren en samen met de handwerkspartner de sanering optimaal uit te voeren.
Foto: Energieheld GmbH

Wat verstaat u onder energetische sanering en welke saneringsmaatregelen zijn hierbij gebruikelijk?

Met "energetische saneringen" worden maatregelen van gebouwsanering bedoeld die ook de energie-efficiëntie moeten verhogen. Dit betreft dus geen schilder- of badkamerwerken, maar vooral de modernisering van de gebouwschil en -techniek. Het meest voorkomend zijn saneringen zoals: latere isolatie, vernieuwingen naar efficiëntere verwarmingssystemen, moderne ramen en dakramen, dakrenovaties of zonne-energiesystemen.

Welke subsidies bieden de federale regering, deelstaten en gemeenten voor energetische gebouwsanering?

Op het onderwerp subsidies zijn er in Duitsland eigenlijk twee grote, landelijke instanties. Dat is enerzijds de KfW Bank (Kredietinstituut voor Wederopbouw) en anderzijds het BAFA (Federaal Bureau voor Economische Zaken en Uitvoercontrole).

Beide ondersteunen verschillende maatregelen voor gebouwsanering. De KfW biedt hier subsidies en voordelige kredieten aan. Het proces en de afzonderlijke programma's zijn wat ingewikkelder, maar een kort internetonderzoek helpt meestal al verder.

Belangrijk bij de KfW is echter dat subsidieaanvragen absoluut VÓÓRdat de maatregelen worden uitgevoerd moeten worden ingediend. Dit is later en achteraf niet meer mogelijk.

Bij het BAFA wordt de aanvraag daarentegen na de inbedrijfstelling ingediend. Bij de BAFA-subsidies worden expliciet technieken met hernieuwbare energiebronnen ondersteund. Dit geldt vooral voor verwarmingstechnieken, bijvoorbeeld pelletketel of warmtepompen. Ook wordt de installatie van een ondersteunend zonne-thermisch systeem gesubsidieerd.

Dit zijn de federale subsidies. Daarnaast hebben veel deelstaten ook hun eigen programma's, bijvoorbeeld in Nedersaksen biedt de N-Bank ook een lening voor energetische modernisering. Andere programma's zijn bijvoorbeeld „progres.nrw" in Noord-Rijnland-Westfalen of het "10.000 € Häuser Programm" in Beieren.

Vaak geven gemeenten ook verschillende prikkels voor energieefficiëntiemaatregelen. Deze zijn vrij veelvoudig, maar kunnen via internetonderzoek net zo snel worden gevonden.

Foto: Energieheld GmbH / NordDämm

Wat verstaat men onder een KfW-efficiëntiehuis, passief huis, nulenergiehuis en plus-energiehuis? Welke betekenis hebben de lage-energiehuizen voor subsidies?

• De KfW-efficiëntiehuisen zijn een aanduiding voor bijzonder energie-efficiënte gebouwen. De KfW stelt hier bepaalde normen voor het huis vast, waarbij de zogenaamde primaire energiebehoefte en de transmissiewarmteverlies van belang zijn. Afhankelijk hiervan kunnen bijvoorbeeld de KfW-efficiëntiehuis 85 of 55 worden bepaald. Het is bijvoorbeeld mogelijk om een gebouw door verschillende maatregelen tot een KfW-efficiëntiehuis 85 te saneren. Het getal moet verduidelijken hoe zuinig het gebouw is en verwijst naar de huidige norm. Als u dus saneert naar efficiëntiehuis 85, verbruikt het huis ongeveer slechts 85% van wat een gelijke nieuwbouw zou verbruiken.
• Een passief huis daarentegen gaat veel verder. Passieve huizen worden gekenmerkt doordat ze eigenlijk geen klassiek verwarmingssysteem nodig hebben. Ze zijn zo goed geïsoleerd dat ze alleen via lichaaamswarmte, door zonnestraling en via warmtewisselaar, zogezegd "passief" worden verwarmd. Veel passieve huizen hebben toch een warmtepomp, die dan ook voor koeling wordt gebruikt. Een bestaand gebouw tot passiefhuisniveau brengen is echter alleen met zeer hoge kosten te realiseren, daarom is dit eigenlijk alleen bij nieuwbouw aan de orde.
• Nulenergiehuisen wegen de extern betrokken energie op jaarbasis op tegen eigen energieproductie. De surplus energiewinst, meestal in de zomer door zonne-energiepanelen, compenseert daarbij de externe energiebetrekking in de winter. Stroom en warmte worden dan vooral in de zomer volledig door het gebouw opgewekt.
• Ik geloof dat er geen duidelijke definitie voor een plus-energiehuis bestaat, maar zoals de naam al vermoedt, wordt hier op jaarbasis PLUS aan energie opgewekt. Plus-energiehuizen genereren dus zelfstandig meer energie dan ze verbruiken. Deze "overschutten" energie wordt dan natuurlijk in het net teruggeleverd of ter plaatse opgeslagen. De energiebalans van het gebouw is op jaarbasis positief.

Met betrekking tot subsidies kan men zeggen dat de subsidies hoger uitvallen, hoe hoger de energie-efficiëntiestandaard van het gebouw is. Uiteraard is de bouw of sanering van deze gebouwen echter ook gepaard gaat met aanzienlijk hogere kosten.

Hoe ver een bouwer hier wil gaan, is dus uiteraard ook een financierbare vraag, maar men kan zeggen dat de hogere investeringskosten op lange termijn door de lage bedrijfskosten worden gecompenseerd.

Voorbeeldvideo van een isolatie

Wanneer en hoe moet men een subsidieaanvraag indienen?

Dat hangt af van welke subsidie u precies nastreeft. In het ideale geval zouden eigenaren zich daarom natuurlijk al van tevoren informeren over mogelijke subsidies.

Met name de subsidies van de KfW moeten immers al voor de uitvoering worden aangevraagd. De KfW-aanvragen moeten altijd via een energieconsulent lopen. Deze dient de officiële aanvraag in voor de eigenaar bij de KfW.

De Bafa-subsidies worden in de regel tot negen maanden na inbedrijfstelling aangevraagd, maar het is natuurlijk ook hier uiterst verstandig om je van tevoren al vertrouwd te maken met de subsidies. De aanvraag wordt dan door het ambachtsbedrijf ingediend, met opgave van alle facturen.

Slechts weinigen hebben inzicht in de subsidiedoolhof. Dient men daarom altijd een energieconsulent in te schakelen?

Voor de KfW-aanvragen is een energieconsulent noodzakelijk, maar bij andere subsidies kunt u ook zonder hulp van een energieconsulent de subsidies succesvol veiligstellen. Een energieconsulent kan echter verschillende subsidies en eventueel ook verstandige saneringsmaatregelenpakketten aantonen, waardoor de subsidie kan worden verhoogd. Over het algemeen doet u niets verkeerd met een energieconsulent, hier is eerder de vraag hoeveel tijd u zelf in de informatiezoektocht wilt steken.

Wat zijn naar uw mening de drie grootste fouten die men kan maken bij subsidies voor energetische sanering?

1. De grootste fout is natuurlijk om je niet te informeren. Vaak worden subsidiabele maatregelen uitgevoerd zonder de subsidies of voordelige kredieten in aanspraken te nemen. Dat is natuurlijk eigenlijk verloren geld.
2. Ook wordt er vaak te laat aangevraagd. Dat is natuurlijk jammer, maar kan worden voorkomen als je je op tijd informeert.
3. Bovendien zijn er soms combinatiemogelijkheden die een hogere subsidie mogelijk maken als je ze samen aanpakt. Bijvoorbeeld het ventilatiepadket van de KfW. Als ventilatie met warmteterugwinning wordt geïnstalleerd en tegelijkertijd een deel van de gebouwschil wordt geïsoleerd, krijgt u een hoger subsidiepercentage van 15% op beide maatregelen. Als u beide projecten afzonderlijk zou uitvoeren, zou u slechts 10% ontvangen en dus voor dezelfde maatregelen geld laten liggen.

Bij welke saneringsmaatregelen ziet u het grootste subsidiepotenzieel? Met andere woorden: waar loont het zich het meest?

Subsidies hebben het grootste effect bij grote projecten. Daar waar het saneringsvolume groot is en op hernieuwbare energiebronnen wordt gezet. Bijvoorbeeld bij grote dakrenovaties, waarbij de nieuwe pelletketel in de toekomst ook nog door een zonne-thermisch systeem wordt ondersteund.

Ook zijn de subsidies voor sanering naar een KfW-efficiëntiehuis zeer aantrekkelijk. Dit betreft meestal ook vrij omvangrijke totaalsaneringen.

Redaktioneller Hinweis: Trotz größter Sorgfalt bei der Recherche und Erstellung unserer Inhalte bitten wir Sie, stets die Gegebenheiten vor Ort sowie die Hersteller-Hinweise am jeweiligen Produkt zu beachten. Wir bemühen uns, alle Informationen korrekt, vollständig und aktuell zu halten, können jedoch keine Garantie dafür übernehmen.