EPS of XPS?

EPS en XPS zijn polystyreen-hardschuimplaten. Beide isolatieplaten zijn aardoliegebaseerde isolatiematerialen, die als rotbestendig en veelzijdig inzetbaar gelden. Ook de isolatiewaarde van beide hardschuimen is buitengewoon goed. Maar wat zijn de verschillen tussen EPS en XPS?

Styropor®

• EPS staat voor geëxpandeerd polystyreen en wordt vaak ook aangeduid als Styropor®. Het is belangrijk om te vermelden dat Styropor® een beschermde merknaam is van BASF en sinds 1951 als merk is ingeschreven.
• XPS is de afkorting voor geëxtrudeerd polystyreen. Het bekendste merk onder de XPS-isolatiematerialen is Styrodur®, eveneens een merk van BASF.

Een duidelijk verschil tussen de twee hardschuimplaten is het uiterlijk. Bij EPS zijn afzonderlijke parels zichtbaar. Het XPS-isolatiemateriaal daarentegen wordt gekenmerkt door een uniforme schuimstructuur. Daarnaast worden XPS-hardschuimplaten vaak door de fabrikant met kleurmiddelen gemarkeerd.

Productieproces

Styrodur®

EPS en XPS hebben dezelfde basisbasis. Eerst wordt styreen via verschillende fasen uit aardolie geproduceerd. Uit de zuivere styreen wordt door polymerisatie (een speciale chemische reactie) polystyreen geproduceerd. Het verdere productieproces is doorslaggevend voor of EPS of XPS wordt geproduceerd.

Voor de productie van EPS wordt het polystyreengranulaat behandeld met waterdamp en een blaasgas (petaan). De korrels zwellen daarbij 20 tot 50 keer in volume op – dat betekent dat ze expanderen. Dit is ook de reden voor het begrip "geëxpandeerd" polystyreen. Als resultaat van dit proces verkrijgt men de klassieke styroporparels. Nadat de parels een tweede keer zijn opgeschuimd, worden ze met elkaar versmolten, zodat de ontstane blokken in platen kunnen worden gesneden.

Het productieproces van XPS heet extrusie – een procesverwerkingstechniek waarbij stroperige hardbaar makende materialen door een mondstuk worden geperst. Dit proces verklaart de uitdrukking "geëxtrudeerd" polystyreen. Voor de productie van XPS wordt het kunststof-polystyreen eerst gesmolten. Onder toevoeging van een blaasgas (kooldioxide) en een brandvertragende middel wordt het vloeibare polystyreen via een brede gleufmond op een transportband uitgespreid, opgeschuimd en in platenvorm samengeperst. Over het geheel genomen is de productie van XPS energieintensiever dan die van EPS.

Technische gegevens

EPS en XPS hebben vergelijkbare bouwfysische eigenschappen. Beide beschikken over een extreem goed thermische isolatie, waarbij de isolatiewerking van XPS nog beter is. XPS onderscheidt zich vooral door zijn gesloten celstructuur van EPS. Het isolatiemateriaal is daardoor robuuster. Bovendien levert XPS een hogere drukstabiliteit en toont een beter vochtgedrag dan EPS.

Toepassingsgebieden

Zowel EPS als XPS kunnen veelvoudig worden toegepast. EPS wordt vooral gebruikt bij gevelisolatie – vooral als warmte-isolatiesysteem (WDVS) – een veelgebruikte oplossing. Naast EPS wordt ook mineraalwol (glaswol en steenwol) vaak voor WDVS gebruikt. Daarnaast wordt EPS als dakisolatie of ondervloer ingebouwd.

XPS is dankzij zijn bouwfysische eigenschappen geschikt voor gebieden met hoge vochtbelasting. Dit omvat de zogenaamde perimeterisolatie, dus de buitenisolatie van keldermuuren. Omdat dit type thermische isolatie in het sokkelgebied en in het met aarde in contact komende gebied van gebouwen wordt ingebouwd, moet het beschikken over hoge druksterkte en weerstand tegen agressief grondwater. XPS voldoet aan deze vereisten beter dan enig ander isolatiemateriaal. Naast kelperisolatie wordt XPS vaak gebruikt als isolatie voor platte daken, dus bij daken waar de isolatielaag boven de vochtafbakening ligt. XPS wordt in tegenstelling tot EPS niet als gevelisolatie gebruikt.

Ecologische en gezondheidsaspecten

In vergelijking met ecologische isolatiematerialen is de productie van polystyreen hardschuimstoffen energieintensief. Bovendien is aardolie, in tegenstelling tot de grondstofmen van natuurlijke isolatiematerialen, beperkt en kan niet "aangroeien".

MAAR: EPS-isolatiematerialen worden over het geheel genomen als duurzaam beschouwd. Volgens de Industrieverband Hartschaum e.V. bespaart één liter aardolie, die wordt gebruikt voor de productie van EPS-isolatie voor gevelisolatie, tot 200 liter aardolie in de vorm van stookolie over 50 jaar. Daarnaast staan hernieuwbare isolatiematerialen zoals houtvezelisolatie of hennepisolatie niet in voldoende hoeveelheid beschikbaar en kan daarom niet zonder polystyreen isolatiematerialen worden volstaan. Natuurlijke isolatiematerialen zijn in tegenstelling tot XPS ook niet geschikt voor perimeterisolatie.

Sinds 1994 is bij de XPS-productie overgegaan op het blaasgas kooldioxide. Daarmee zijn de tot 1993 toegestane CFK-gassen (chloorfluorkoolwaterstoffen) verboden, die een ozonafbrekend potentieel hadden.

Bij EPS noch bij XPS is er in ingebouwde toestand een gezondheidsrisico. Het snijden van beide hardschuimplaten met hete draad moet echter in de buitenlucht plaatsvinden, omdat styreen en andere afbraakproducten kunnen vrijkomen. Sommige deskundigen spreken ook over een relatief snelle brandverspreiding van het isolatiemateriaal.

Afvoer van isolatiematerialen

EPS kan bij schoon sloopwerk opnieuw worden gebruikt. Als verlijmde warmte-isolatiesysteem is dit echter niet mogelijk. De EPS-isolatieplaten worden steeds vaker als secundair isolatiemateriaal gebruikt, bijvoorbeeld bij het poreren van tegels. EPS kan in afvalverbrandingsinstallaties worden gestookt. Daardoor wordt een groot deel van de energie die voor de productie nodig was teruggewonnen en kan opnieuw worden gebruikt. Dit noemt men thermische verwerking.

Oud met CFK-gas opgeschuimd XPS moet speciaal worden afgevoerd. Hergebruik van de platen is mogelijk bij schoon sloopwerk. Herverwerking van de platen, bijvoorbeeld als granulaat, is bijna onmogelijk. XPS is net als EPS deponiegerecht. Verbranding in hoogtemperatuurovens met rookgasreiniging is mogelijk.

Vergelijking van EPS en XPS: Overzicht

Redaktioneller Hinweis: Trotz größter Sorgfalt bei der Recherche und Erstellung unserer Inhalte bitten wir Sie, stets die Gegebenheiten vor Ort sowie die Hersteller-Hinweise am jeweiligen Produkt zu beachten. Wir bemühen uns, alle Informationen korrekt, vollständig und aktuell zu halten, können jedoch keine Garantie dafür übernehmen.